نقش مبلمان شهری و زیبایی شهر در سلامت روانی شهروندان

Written by: admin2 Date of published: . Posted in تازه های روز

نقش مبلمان شهری و زیبایی شهر در سلامت روانی شهروندان یکی از موضوعات بسیار مهم در علوم مرتبط با شهرسازی و زیباسازی شهر است. ویلاپارک به عنوان تولید کننده مبلمان شهری و وسایل بازی کودکان در پارک ها و مهد کودک ها، این مقاله را گردآوری کرده است:

مبلمان شهری-زیبایی-شهر

حتما تا به حال با واژه ی آشنایی زدایی(۱) در متون مختلف چاپ شده در نشریات برخورد کرده اید. مفهومی ورای معنای ظاهری آن. آشنایی زدایی به معنی زدودنِ رسوم و آداب و فرهنگِ رایج در اطراف ما نبوده و نیست. بلکه تفکری است برای رسیدن به یک انسجام و قانونمندی در نظام شهری، با حذفِ حواشی و الویت بخشیدن به نیازهای روزمره ی ما.

برای دستیابی به چنین هدفی که به ظاهر دور و بزرگ می نماید، مسلمن نیاز به شناخت قدمت شهر، طبقات و گروه های مختلف ساکن و نیز شیوه ی سکونت آنها در شهر لازم می نماید و سپس  ساختارشکنی(۲) در عادات و سلایق جمعیتی که به عنوان شهروند شناخته می شوند.

تفکر مدرنیته در غرب و در ساماندهی نظام شهری به گونه ای بود که در ابتدا اصل کارکردگرایی(۳) را محور همه ی امور قرار داده و در پی ایجاد اثبات عناصر در مکان های مورد نظر بود. سریع الوصول بودن و در دسترس قرار داشتن امکانات شهری، ابزار استفاده ی کارا در اندازه ی صحیح و مقاومت  مصالح و به صرفه نمودن از دیگر عواملی بود که به نظام مندتر شدن مدرنیته کمک کرد.

پس از دوران مدرنیزم، رویکردی متفاوت پا به عرصه نهاد و آن نگاه به خاصیت های روانشناسانه و ارزش های بصریِ تاثیرگذار در رفتار اجتماعی مردم بود. بدین گونه محققان همت نهادند تا سنت ها و فرهنگ های کهن را بازنگری کنند. (روند شکل گیری پست مدرنیزم در غرب). این بازنگری منجر شد به استفاده از نقوش آشنا در وسایل و ابزار روزمره ی زندگیِ گذشته، اگر چه در اغلب موارد جنبه ی تجملی و زیباشناسانه به خود می گرفت، لیکن از تاثیرات روانی مثبت آن و تعدیل شرایط دشوار روزمره نمی توان چشم پوشی نمود.

اما برای بررسیِ کارکردِ آثار هنری در محیط شهری، همچنین باید به اصل بسیار مهمی در حوزه ی زیبایی شناسی اشاره شود که تعادل یا هارمونی نام دارد و تمامی هنرجویان و هنرمندان در کلیه ی رشته های هنری باید با آن آشنایی کامل داشته باشند. اصل تعادل، به تقسیم بندی فضا در حجم سازی و سطح در هنرهای تصویری دو بعدی می پردازد و با چیدمان یا حرکتی منطقی، مخاطب مورد نظر را به هدف نزدیک تر می سازد. مبحث فرم و فضا یعنی تقابل میان حجم به تناسب فضا و عناصری که به یکدیگر کمک می کنند تا هدفی خاص را بیان کنند.

نگاه: با توجه به مقدمه ی کُلی که در قسمت بالا گفته شد، نیازهای یک شهر برای زیبایی مستلزم پیش نیازهایی است که در آن حرف اول را آموزش های تئوریک و پراتیک می زنند. همچنین ارتقای سطح سلیقه ی عمومی و تغییر زاویه ی دید به ویژه برای سنین پیش از دبستان و طبقه بندی آموزش شهروندی برای سنین مختلف. این مهم نیز با توجه به زیرساخت هایی چون مدیدریت صحیح فرهنگی و اختصاص بودجه های کافی قابل بهره برداری در دراز مدت است.

اما یک شهروند در خصوص زیبایی از شهر خود چه انتظاراتی دارد و زیبایی های هنری در شهر چه سودی برای او خواهد داشت؟

برای رسیدن به یک نگاه و نقطه ی مشترک در ابتدا باید به طبقه بندی عناصر زیبا کننده در سیمای شهری بپردازیم. از بافت های تاریخی گرفته تا مبلمان شهری. علائم اطلاع رسانی – نمای ساختمان ها (مسکونی، تجاری، اداری و …)- باجه ها (مانند: ایستگاه های اتوبوس، بلیط، تلفن، روزنامه، پلیس و …)- تبلیغات اعم از ثابت و متحرک (بیلبوردها، بنرها، وسایل نقلیه عمومی و …)- ترکیب رنگ گیاهان در فضاهای طبیعی و میدان ها – نورآرایی معابر، فضاهای سبز و آب نماها در شب- ویترین و تابلوی فروشگاه ها – خودروها و حتا پوشش و آرایش شهروندان، همه و همه در هماهنگ سازی و زیباسازی سیمای شهر نقش بازی می کنند و پرداختن به هر یک از آنها مجالی جداگانه را می طلبد.

در این میان تعامل و همفکری بین مهندسین فضای شهری با هنرمندان رشته های مختلف می تواند در مسیر هماهنگ سازی و زیباسازی بهتر محیطی که هر روز و هر لحظه با آن سر و کار داریم بسیار موثر باشد و این ارتقای سطح سلیقه ی شهروندان از محیط شهری به محیط خصوصی و خانواده راه پیدا کند و نتیجه ی آن نظم و هماهنگی در کلیه ی امور فردی و اجتماعی خواهد بود. با استفاده از تصاویر، فضاها و احجامی که حتا برای چند ثانیه بتوانند شتاب روزمره گی را از ما دور کنند.

برای بررسی آشفتگی های بصری و زیباسازی در سیمای شهری باید با یک نظرسنجی دقیق از شهروندان نیازهای آنها و نوع نگرش و برداشت شان را از زیباسازی سنجید و پس از آن با تشکیل گروه های متخصص در زمینه های جامعه شناسی، مهندسی فضای شهری، هنرمندان حوزه ی تجسمی و معماری و … پیشنهادهایی اصولی و قابل اجرا ارائه کرد.

به طور مثال تبلیغات شهری تهران در دو دهه ی گذشته به لحاظ کمّی رشد فوق العاده ای داشته و با وارد کردن دستگاه های چاپگر طولی و در عرض  های سه و پنج متر، فوج عظیمی از تصاویر مغشوش، بدون در نظر گرفتن تناسباتِ بصری و شیوه و مکان نمایش، فضای آشفته ی شهر را آشفته تر نمود و دریغ از عدم وسواس تصویری،  بازبینی و کارشناسی این تصاویر که هر یک می تواند افکار چند صد همشهری  که روزانه از کنار آن می گذرند را مغشوش تر کند.

گرافیک محیطی و تبلیغات شهری برای رام نمودن انسان های در گیرودار مشکلات روز و با هدف آسان تر نمودن انتقال اطلاعات به وجود آمده است. این که بر فرض چه تصویری می تواند مناسب نصب در بزرگراه همت نزدیک به پل توانیر باشد و چه تصویری برای بزرگراه حکیم، پل اشرفی اصفهانی، خیلی مهم و تاثیر گذار است و نمی توان به سادگی از کنار آن گذشت.

نیازهای زیباسازی در شهرها را می توان با ایجاد الگوهای مناسب در رابطه با عناصر مختلف زیباسازی بیان نمود. مثل هویت بخشی به مناطق مختلف شهر با توجه به قدمت مناطق، مشاهیر یا بناهای تاریخی و فرهنگی یا مذهبی. این که به عنوان مثال یکی از مناطق ویژه گی های اقتصادی اش نسبت به دیگر مناطق بارزتر است می تواند دلیلی باشد تا با ارائه ی الگوهای خاص آن ویژه گی و همچنین بررسی عملکردِ سازمان های مرتبط با مناطقِ مشابه در کلان شهرهای دیگر کشورهای دنیا نسبت به ساخت و ساز و زیباسازی آن اقدام نمود.

از دیگر مواردی که می تواند به ایجاد الگوهای شاخص کمک نماید، تعیین پالت رنگی برای مناطق است. مثلن برای منطقه ای که بیشتر مکان های فرهنگی در آن وجود دارند رنگ های ویژه ای تعریف شود و مبنای کلیه ی عناصر تصویری اعم از تبلیغاتی، تزئینی یا اطلاع رسانی با استفاده از رنگ های غالب و تعریف شده در آن پالت رنگی خاص باشند. در این مورد نیز می توان از نمونه های مشابه در کلان شهرهای پیشرفته و نظام مند در دنیا بهره جست.

استفاده از مصالح جدید و مناسب با وضعیت اقلیمی از دیگر شیوه های تلطیف نمودنِ محیط و ایجاد زیبایی است. شناخت مصالح نو و مقاومت آنها در برابر آب و هوای منطقه ی بکار برده شده در این امر بسیار مهم است. همچنین استفاده از تجربه ی متخصصان نورپردازی و مجسمه سازان در بکارگیری و بازی نور و سایه ها و ساخت آب نماهای متفاوت، با صرف هزینه های کم می تواند رنگ و بوی ویژه ای به محله های شلوغ و پر رفت و آمد بدهد.

در این میان خیل عظیمی از هنرمندان و هنرجویان نقاشی و مجسمه سازی نیز مشتاقانه در انتظار فرصتی هستند تا بتوانند در محیط های شهری آثارشان را به نمایش بگذارند. با یک برنامه ریزی صحیح توسط کارشناسان هنری و دسته بندی توانمندی آنها می توان بهترین شیوه های زیباسازی در فضاهای شهری را ایجاد کرد.

استفاده ی نا آگاهانه از نقش مایه هایِ سنتی و مناسبتی و تکرار بی حد و مرز آنها و قالب نمودن آن به عنوان حجم، نقش برجسته، کتیبه، میدان و … از دم دستی ترین برخوردها با شیوه ی زیباسازی در معماری فضای شهری است که نمونه های آن را بسیار دیده ایم و می بینیم.

————————————————————————

منبع: مجله پله

نویسنده: امین شاهد

گردآوری: گروه صنعتی ویلاپارک

تولید کننده و فروشنده مبلمان ویلایی و مبلمان شهری

 ————————————————————————

برچسب ها:

بازتاب از سایت

دیدگاهتان را بنویسید